Культурна-гуманітарныя адносіны

Культурна-гуманітарнае супрацоўніцтва паміж Беларуссю і Таджыкістанам паступова пашыраецца.
У рамках саюзніцкай падтрымкі брацкага народа Таджыкістана, а таксама для больш хуткага пераадолення наступстваў надзвычайных сітуацый у 2008, 2009, 2010, 2015, 2018, 2021 і 2025 гадах Беларусь аказвала Таджыкістану гуманітарную дапамогу.
У сферы навукі і развіцця інавацыйных тэхналогій устаноўлены цесныя сувязі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь з арганізацыямі Рэспублікі Таджыкістан, якія ажыццяўляюць навуковыя даследаванні і падрыхтоўку даследчых кадраў вышэйшай кваліфікацыі.
Бакі на планавай аснове ажыццяўляюць рэалізацыю сумесных навукова-даследчых праграм у галіне садоўніцтва і агародніцтва, параўнальнага аналізу прыроднай флоры, хіміі новых матэрыялаў, клеткавых тэхналогій і нанабіялогіі, распрацоўкі беспілотных сістэм. Праводзяцца конкурсы беларуска-таджыкскіх навукова-тэхнічных праектаў. Наладжаны абмен інфармацыяй аб стане і перспектывах развіцця навукі, якія плануюцца да правядзення навукова-тэхнічных мерапрыемстваў і выставах з запрашэннем да ўдзелу прадстаўнікоў бакоў.
Супрацоўніцтва паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Таджыкістан у сферы адукацыі падтрымліваецца як у фармаце прамога ўзаемадзеяння ўстаноў адукацыі дзвюх краін, так і на пляцоўках Садружнасці Незалежных Дзяржаў.
Нарошчваюцца кантакты ў галіне павышэння кваліфікацыі педагагічных і навукова-педагагічных кадраў, а таксама забяспечваецца ўдзел прадстаўнікоў бакоў у міжнародных адукацыйных мерапрыемствах, якія праводзяцца ў Рэспубліцы Беларусь і Таджыкістане. Рэалізуюцца сумесныя адукацыйныя праграмы на ўзроўні ўстаноў вышэйшай адукацыі.
Высокую рэзультатыўнасць дэманструе штогадовы Форум устаноў вышэйшай адукацыі Рэспублікі Беларусь і Рэспублікі Таджыкістан, які аб'ядноўвае рэктараў вядучых нацыянальных ВНУ.
У рамках кааперацыі па лініі адукацыі створаны чатыры сумесныя факультэты:
 — сумесны факультэт Таджыкскага нацыянальнага ўніверсітэта з ВНУ Беларусі (Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, Міжнародны дзяржаўны экалагічны інстытут імя А.Д. Сахарава БДУ, Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт, Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт);
 — факультэт грамадзянскай авіяцыі Беларускай дзяржаўнай акадэміі авіяцыі і Таджыкскага тэхнічнага ўніверсітэта імя акадэміка М.С. Асімі;
 — інжынерна-тэхнічны факультэт Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта і Таджыкскага тэхнічнага ўніверсітэта імя акадэміка М.С. Асімі;
сумесны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта на базе Тэхналагічнага ўніверсітэта Таджыкістана.
На пляцоўцы Таджыкскага тэхнічнага ўніверсітэта з 2018 года функцыянуе Цэнтр беларускай адукацыі, навукі і культуры. У верасні 2023 года ўрачыста адкрыты Цэнтр беларускай мовы і інавацыйных тэхналогій у сценах Таджыкскага нацыянальнага ўніверсітэта.
У адпаведнасці з Пагадненнем паміж Урадам Рэспублікі Беларусь і Урадам Рэспублікі Таджыкістан аб супрацоўніцтве ў сферы вышэйшай і паслявузаўскай адукацыі ад 2013 года грамадзяне дзвюх краін маюць магчымасць праходзіць падрыхтоўку ва ўстановах адукацыі і іншых арганізацыях сістэмы адукацыі, у тым ліку ў форме абмену навучэнцамі, педагагічнымі работнікамі, удзельнічаць у конкурсе. канферэнцыях, сімпозіумах, кангрэсах, семінарах і іншых адукацыйных мерапрыемствах, спартыўна-масавай, грамадскай, навуковай, навукова-тэхнічнай, эксперыментальнай, інавацыйнай дзейнасці і міжнародных адукацыйных мерапрыемствах. Па ўзгадненню бакоў на бясплатнай аснове на поўны курс навучання першай ступені вышэйшай адукацыі могуць прымацца пяць навучэнцаў, на другую — два, на суісканне вучонай ступені кандыдата навук — адзін.
На ўзроўні ВНУ дзвюх краін ёсць магчымасць ажыццяўляць абмен педагагічнымі работнікамі з ліку прафесарска-выкладчыцкага складу, вучэбна-метадычнай дакументацыяй, вучэбнымі выданнямі, у тым ліку навучальнымі дапаможнікамі, а таксама інфармацыйна-аналітычнымі матэрыяламі.
Акрамя таго, таджыкскія грамадзяне могуць вучыцца ў дзяржаўных установах вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі Рэспублікі Беларусь у рамках Указа Прэзідэнта Беларусі ад 12 чэрвеня 2018 г. № 232 «Аб грантах на навучанне».
Высокі патэнцыял мае сфера міжкультурнага абмену. Устаноўлены і падтрымліваюцца рабочыя кантакты на ўзроўні міністэрстваў культуры дзвюх краін, арганізаваны абмен візітамі творчых калектываў, сумесны ўдзел у музычных і кінафестывалях, а таксама выставах. Асаблівую ролю адыгрываюць Дні культуры Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Таджыкістан і Дні культуры Рэспублікі Таджыкістан у Рэспубліцы Беларусь, якія на штогадовай аснове па чарзе праводзяцца ў сталіцах і іншых гарадах нашых дзяржаў.

Беларускія і таджыцкія кінематаграфісты падтрымліваюць творчае ўзаемадзеянне як у рамках сумесных праектаў, так і ў фармаце ўдзелу ў Мінскім міжнародным кінафестывалі «Лістапад» і Міжнародным кінафестывалі Душанбе «Тоджы Саман». Наладжана ўзаемадзеянне таксама па лініі нацыянальных кінастудый «Беларусьфільм» і «Таджыкфільм».
Развіваецца канструктыўнае ўзаемадзеянне Беларусі і Таджыкістана ў галіне захавання гісторыка-культурнай спадчыны і бібліятэчна-архіўнай справы.
Бакі рэалізуюць сістэмныя меры, накіраваныя на развіццё ўнутранага і ўязнога турызму, у тым ліку наладжванне цесных сувязей паміж аператарамі турыстычных паслуг, павышэння інфармаванасці грамадзян аб магчымасцях турыстычнай індустрыі Беларусі і Таджыкістана. Значнае месца ў гэтай працы займае ўзаемны ўдзел у выставачных мерапрыемствах, такіх як Міжнародная выстава-кірмаш турыстычных паслуг «Адпачынак» (Мінск) і Міжнародная турыстычная выстава Душанбэ (DITE).
У мэтах развіцця супрацоўніцтва ў сферы спорту штогод бакі абменьваюцца пералікамі асноўных міжнародных спартыўных мерапрыемстваў, якія праводзяцца на тэрыторыі Беларусі і Таджыкістана. На рэгулярнай аснове беларускія і таджыкскія спартсмены выязджаюць для ўдзелу ў міжнародных спаборніцтвах па тэнісе, дзюдо, самба, гіравым трыятлоне, стральбе з лука і ў таварыскіх матчах па футболе, якія праводзяцца на тэрыторыі нашых дзяржаў.
Працягваецца канструктыўнае ўзаемадзеянне Беларусі і Таджыкістана ў рамках Савета па фізічнай культуры і спорце ўдзельнікаў Пагаднення аб супрацоўніцтве ў галіне фізічнай культуры і спорту дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў.